Kamyon Arıza Tespit Cihazı Ne Gösterir, Ne Göstermez? Koddan Parçaya Giden Yol

Kısa Cevap: Cihaz Bağlamadan Önce Yol Kararı

Cihaz, araç durduktan sonra devreye girer. Yoldaki karar ise paneldeki uyarının rengine ve aracın davranışına göre verilir; bu karar cihaz beklemez.

1. Panelde kırmızı bir fren ya da basınç ikazı yanıyor, frenler geç geliyor ya da araç frende bir yana çekiyorsa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Sarı bir elektronik fren, ABS ya da motor uyarısı yanıyor, basınç normal doluyor ve frenleme duyarlıysa: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Uyarı bir kez görünüp kayboldu, aracın davranışında değişiklik yoksa: İlk fırsatta servise gösterin ve cihazla kayıt okutun.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır.

Uyarı kaybolsa bile kayıt çoğu araçta bellekte kalır. Bu nedenle sönmüş bir uyarı da cihazla okutulmaya değerdir; kayıt, sorunun ne zaman ve hangi koşulda çıktığını saklar.

Arıza Tespit Cihazı Ne Yapar?

Cihaz aracın tanı soketine bağlanır ve motor, şanzıman, fren elektroniği, hava işleme ve kabin gibi kontrol ünitelerine ayrı ayrı bağlanarak konuşur. Her ünite kendi gördüğü arızayı bir kodla kaydetmiştir; cihaz o kodları okur.

Cihazlar iki ana gruba ayrılır. Araç üreticisinin kendi cihazı o markanın ünitelerine en geniş erişimi verir ama yalnızca o markada kullanılır. Çok markalı bağımsız cihazlar birçok markayı tek ekranda toplar; kapsam markaya ve ünite grubuna göre değişir. Genel amaçlı basit okuyucular ise ağır vasıta ünitelerinin, özellikle fren elektroniği ve hava işleme tarafının, bir bölümünü göremeyebilir. Servis seçerken hangi cihazla hangi markada çalıştığını sormak yerinde olur.

Cihazın Göstermedikleri: Kod Parçaya Nasıl Çevrilir?

Bir kodun arkasında üç ayrı katman vardır: hangi devre, hangi tür arıza ve bu arızanın gerçek nedeni. Cihaz ilk ikisini verir. Üçüncüsü ölçümle bulunur.

Kayıtların FMI bölümü, arızanın türünü evrensel bir sözlükle verir. Bu bilgi sabittir ve markadan bağımsızdır; hangi devreye ait olduğunu söyleyen SPN ise markaya göre değişebilir.

Kodun nasıl okunduğunu, SPN ve FMI mantığını tablosuyla SPN ve FMI yazımızda anlattık. Marka ailesine özgü kod mantığını Mercedes Actros arıza kodları yazımızda ve Volvo arıza kodları yazımızda ayrıca verdik.

Kaydı Silmek Neden Çözüm Değil?

Cihazın en sık kötüye kullanılan işlevi kayıt silmedir. Uyarı lambası sönünce arıza gitmiş gibi görünür; oysa sebep durduğu yerde duruyorsa kayıt kısa sürede geri gelir.

• Silmeden önce kayıt okunur ve kaydedilir; silinen kayıtla birlikte arızanın ne zaman çıktığı bilgisi de kaybolur.
• Tekrarlayan kayıt, aynı sebebin sürdüğünü gösterir. Parça değiştirildiği halde kayıt dönüyorsa değiştirilen parça sebep değildi ya da asıl sebep başka yerde.
• Kayıt silmek parça değişiminden sonra yapılır; ardından araç denenir ve kaydın dönüp dönmediğine bakılır.
• Bu yazı yalnızca okuma ve teşhisi anlatır. Aracın üretici ayarını değiştiren ya da koruma işlevini devre dışı bırakan müdahaleler önerilmez.

Aynı arızanın parça değişiminden sonra geri gelmesinin sebeplerini tekrarlayan fren arızası yazımızda, değişim sonrası yapılacak kontrolleri parça değişimi sonrası fren testi yazımızda anlattık.

Filo ve Atölye İçin: Cihazdan Daha Fazla Verim Almak

Cihazın değeri kullanım biçimine bağlıdır. Filo ya da atölye bir arızayı her seferinde sıfırdan çözmek yerine kayıt tutarsa, aynı araçta tekrar eden sorunlar erken görülür.

• Her okuma tarih, kilometre, kod, eşlik eden belirti ve yapılan işlemle kaydedilir.
• Aynı kod farklı araçlarda tekrar ediyorsa, çoğu zaman ortak bir sebep vardır: aynı parti sensör, aynı güzergahtaki tuz ve nem ya da aynı dorse.
• Fren elektroniği, hava işleme ve motor ünitelerinin her biri ayrı okunur; tek ünitenin sessiz olması diğerlerinin temiz olduğu anlamına gelmez.
• Parça değiştirildiğinde eski ve yeni parçanın numarası kayda geçirilir; böylece tekrar durumunda hangi parçanın ne kadar dayandığı görülür.
• Periyodik bakımda, uyarı yanmasa bile kayıtlar okunur; bu işlem filo bakım takvimi yazımızda önerilen kontrol sırasının bir parçasıdır.

Motor ve fren elektroniğinin kendi arızalarında da kayıt aynı mantıkla okunur. Ünitenin kendisinin şüphe edildiği durumları motor beyni arızası yazımızda, fren tarafındaki beyin ayrımını fren beyni nedir yazımızda anlattık.

Serviste Eleme Sırası ve Revizyon

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Uyarının ne zaman geldiği not edilir: kontak açılışında mı, frende mi, belirli hızda mı, dorse bağlıyken mi?
2. Bütün ünitelerin kayıtları silmeden önce okunur, ekran ya da çıktı fotoğraflanır.
3. Akü gerilimi ve şase bağlantıları ölçülür; birden fazla ünitede aynı anda çıkan kayıt çoğu zaman besleme kaynaklıdır.
4. Hava basıncı ve dolum süresi ölçülür; basınç sorunu varsa önce o giderilir.
5. Kaydın işaret ettiği devrenin kablosu, soketi ve sensörü ölçülür; parça en son şüpheli olarak ele alınır.
6. Canlı değerler izlenir; sensör değeri mekanik göstergeyle karşılaştırılır.
7. Parça değişiminden sonra kayıt silinir, araç denenir ve kaydın geri gelip gelmediği izlenir.

Eleme sonunda fren beyni, aks modülatörü ya da dorse kumandası sorumlu çıkarsa bunlar revize edilebilen gruptadır; gövde sağlamsa iç takım yenilenir ve ünite basınç altında test edilir. Hasta ünitenin sökülüp karşılığında revize ünite alınması düzenini core takası nasıl çalışır yazımızda anlattık. Elektronik tarafta sensör ve modülatör belirtilerini ABS sensörü arızası yazımızda ve EBS modülatör arızası yazımızda bulabilirsiniz.

Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Cihazın verdiği kayıt ekranının fotoğrafı da numaranın yanında işe yarar; hangi ünitenin arızalı çıktığını ayırmamıza yardım eder. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz. Hangi kodun satışa esas numara olduğunu parça numarası nasıl okunur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.