Kamyon Aküsü Kaç Volt? 24 Volt Sistem, Takviye ve Şarj Sorunları

Kısa Cevap: Akü ya da Şarj Sorunu Varsa Yolda Karar

1. Şarj lambasıyla birlikte fren ikazları yanıyor, göstergeler sönüyor ya da motor stop ediyorsa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Şarj lambası yanıyor fakat fren ve diğer sistemler normal çalışıyorsa: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Marş sabahları zorlanıyor, gün içinde her şey normalse: İlk fırsatta servise gösterin.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır.

Şarj etmeyen bir araç bir süre aküden gider. Gerilim düştükçe önce elektronik üniteler arıza vermeye başlar; fren elektroniği, şanzıman kontrolü ve süspansiyon bunlardandır. Bu nedenle şarj lambası yanarken uzun yola devam edilmez.

Neden 24 Volt? Seri Bağlantı Nasıl Kurulur?

Ağır vasıtada marş motorunun çektiği akım çok yüksektir. Aynı gücü 24 voltla sağlamak, 12 volta göre daha düşük akım ve daha ince kablo demektir. Bu nedenle kamyon, çekici ve otobüslerde iki adet 12 voltluk akü seri bağlanır.

• Birinci akünün artı kutbu ikinci akünün eksi kutbuna bağlanır.
• Boşta kalan artı ve eksi kutuplar 24 voltu verir; araca giden kablolar bu iki kutba bağlanır.
• İki akü aynı tipte, aynı kapasitede ve mümkünse aynı yaşta olmalıdır.
• Aracın ana şalteri bu devrenin tamamını keser.

İki akünün aynı olması önemlidir. Seri bağlı akülerde zayıf olan, güçlü olanı da aşağı çeker; yeni bir akü yorgun bir aküyle eşleştirilirse kısa sürede ikisi birden zayıflar. Bu nedenle akü değişiminde ikisinin birlikte değiştirilmesi önerilir. Araçta 12 voltluk bir cihaz kullanılacaksa tek aküden değil, bir dönüştürücü üzerinden beslenir; aksi halde iki akü dengesiz boşalır.

Akü ve Şarj Değerleri Ne Anlatır?

Basit bir ölçü aleti, akü ve şarj tarafının durumunu büyük ölçüde anlatır. Aşağıdaki değerler 24 voltluk sistem için yaklaşık değerlerdir ve üreticiye göre biraz değişir.

Şarj gerilimi düşükse aküler hiç dolmaz; yüksekse aküler kaynar ve elektronik üniteler zarar görebilir. İki durumda da sorun çoğu zaman şarj dinamosunun kendisinde ya da onu çeviren kayıştadır. Marş ve şarj dinamosunun belirtilerini marş basmıyor yazımızda ayrıntılı anlattık.

Takviye Nasıl Yapılır?

Kamyona takviye yalnızca 24 voltluk bir kaynaktan yapılır: başka bir kamyon, otobüs ya da 24 voltluk takviye cihazı. Otomobilin 12 voltluk aküsü kamyonu çalıştırmaya yetmez. Sahada kabul gören sıra şudur.

1. İki araç birbirine değmeyecek şekilde yanaştırılır, kontaklar kapatılır.
2. Kırmızı kablonun bir ucu takviye alacak aracın 24 volt artı kutbuna, diğer ucu takviye veren aracın 24 volt artı kutbuna bağlanır.
3. Siyah kablonun bir ucu takviye veren aracın eksi kutbuna, diğer ucu takviye alan aracın aküden uzak, boyasız bir metal şase noktasına bağlanır.
4. Takviye veren araç çalıştırılır ve birkaç dakika beklenir.
5. Takviye alan araç çalıştırılır; marş uzun süre çevrilmez, aralıklarla denenir.
6. Kablolar ters sırayla sökülür: önce siyah kablo şaseden, en son kırmızı kablo.

Kabloların ters bağlanması ya da motor çalışırken akü bağlantısının sökülmesi, gerilim dalgalanmasıyla elektronik ünitelere zarar verebilir. Aynı sebeple akü bağlıyken şasede kaynak yapılmaz. Bu zararların motor beynine etkisini motor beyni arızası yazımızda anlattık.

Düşük Gerilim Elektroniği Nasıl Etkiler?

Akü gerilimi düştüğünde ilk etkilenen marş değil, çoğu zaman elektroniktir. Kontrol üniteleri belirli bir gerilimin altında güvenilir çalışamaz ve bunu arıza olarak kaydeder. Sahada bunun görünümü tanıdıktır: panel bir anda fren, şanzıman, süspansiyon ve motor arızalarıyla dolar.

• Fren elektroniği ikaz verir, kilitlenme önleme devre dışı kalabilir.
• Şanzıman kontrolü vites değiştirmekte zorlanır ya da arıza kaydeder.
• Süspansiyon elektroniği seviye ayarını durdurabilir.
• Motor kontrol ünitesi haberleşme arızası kaydedebilir.

Bu kodların hepsi gerçek bir ünite arızası değildir; ortak sebep düşük gerilimdir. Birden fazla ünitede aynı anda kod görüldüğünde önce akü ve şase bağlantıları ölçülür. Bu yaklaşımı Actros arıza kodları yazımızda ve MAN arıza mesajları yazımızda da anlattık; kod okuma mantığını SPN ve FMI yazımızda açtık.

Serviste Kontrol Sırası ve Parça

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Aküler dinlenmişken ikisinin ayrı ayrı ve birlikte gerilimi ölçülür.
2. Kutup başları ve şase bağlantıları oksit ve gevşeklik açısından kontrol edilir.
3. Marş anındaki gerilim düşüşü ölçülür.
4. Motor çalışırken şarj gerilimi ölçülür; kayış gerginliği ve durumu kontrol edilir.
5. Kontak kapalıyken çekilen akım ölçülerek kaçak akım aranır.
6. Elektronik ünitelerdeki kayıtlar okunur; gerilim kaynaklı olanlar ayrılır.

Kontrol sonunda şarj dinamosu ya da marş dinamosu sorumlu çıkarsa her ikisi de revize edilebilen gruptadır. Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz. Hangi kodun satışa esas numara olduğunu parça numarası nasıl okunur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.