Kamyon Marş Basıyor Ama Çalışmıyor: Yakıt, Enjektör ve Kontrol Tarafı Nasıl Ayrılır?

Kısa Cevap: Marş Dönüyor Ama Motor Çalışmıyor, Ne Yapılır?

Bu tabloda araç genellikle olduğu yerde kalır. Karar, aracın nerede kaldığına ve eşlik eden belirtilere göre verilir.

1. Araç yolda, trafikte ya da rampada kaldıysa, yakıt kokusu duyuluyorsa, motor bölmesinden duman geliyorsa veya panelde kırmızı fren ya da basınç ikazı yanıyorsa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Araç bazen çalışıyor, bazen marş basıp çalışmıyorsa, çalışsa da sarı bir motor ışığı yanıyorsa: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Sabahları ilk denemede geç çalışıyor, sonraki denemelerde normal çalışıyorsa: İlk fırsatta servise gösterin.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır.

• Marşa uzun süre basılmaz. Her denemede kısa süre basılır ve arada beklenir; aksi halde marş motoru ve akü yorulur.
• Dışarıdan çalıştırma spreyi gibi yanıcı maddeler kullanılmaz. Hem yangın riski vardır hem motor hasar görebilir.
• İtekleme ya da çekerek çalıştırma denenmez. Hava basıncı olmayan araçta yaylı frenler zaten devrededir.

Bir Dizel Motor Çalışmak İçin Üç Şeye İhtiyaç Duyar

Marş dönüyorsa bu üç şartın ikisi var demektir: yeterli dönüş devri ve sıkıştırma. Eksik olan çoğu zaman üçüncüdür: doğru zamanda ve yeterli basınçta yakıt.

İlk satır bu yazının dışında kalır: marşın ağır döndüğü ya da hiç dönmediği tabloyu marş basmıyor yazımızda anlattık. Burada marş sağlıklı dönerken motorun çalışmadığı ikinci ve üçüncü satırlara odaklanıyoruz.

Yakıt Tarafı: Yakıt Gelmiyor ya da Havalı Geliyor

Marş hızlı dönüyor ve motor hiçbir ateşleme belirtisi vermiyorsa ilk şüphe yakıttır. Yakıt ya hiç gelmiyordur ya da hat havalanmıştır.

• Yakıt göstergesi yanıltıcı olabilir; depodaki yakıtın gerçekten yettiği doğrulanır.
• Tıkalı yakıt filtresi yakıtı geçirmez. Filtre değişiminden hemen sonra çalışmama, hatta hava kalmış olabileceğini gösterir.
• Yakıt hattında hava, yakıt basıncını düşürür ve motorun ateşlemesini engeller. Hava çoğu zaman bir bağlantı ya da filtre kapağından girer.
• Besleme pompası yakıtı depodan ana pompaya taşır; çalışmıyorsa yakıt ilerlemez.
• Soğuk havada yakıt filtresinde donma ya da jelleşme yakıtın geçişini keser.

Yakıt hattında havanın alınması ve filtre işlemleri servisin işidir. Hat basınç altındadır, yakıt yanıcıdır ve sıçrama, yangın riski taşır. Sürücünün bu bölümde yapabileceği, depoyu ve göstergeyi doğrulamak ve servisi bilgilendirmektir.

Enjektör ve Kontrol Tarafı: Yakıt Var Ama Basılamıyor

Yakıt hattı sağlam ve yakıt geliyorsa, sıra yakıtı yüksek basınçla silindire veren enjektörlere ve onlara komut veren kontrol ünitesine gelir.

Enjektör tarafının belirtilerini ve tekleme, siyah duman ile ilişkisini enjektör arızası belirtileri yazımızda anlattık. Kontrol ünitesine ancak besleme, şase ve sensörler elendikten sonra karar verilir; bu sıralamayı motor beyni arızası yazımızda açıkladık.

Kayıt Okumak Neden İlk Adımdır?

Çalışmayan bir motorda kontrol ünitesi çoğu zaman bir kayıt tutar. Bu kayıt, yakıt basıncının, sensör sinyalinin ya da bir devrenin eksik olduğunu söyler. Kod mantığını SPN ve FMI yazımızda, cihazın neyi gösterip neyi göstermediğini ise kamyon arıza tespit cihazı yazımızda anlattık.

• Kayıt silinmeden önce okunur ve kaydedilir; çalışmama anındaki kayıt teşhisin en değerli verisidir.
• Kayıt bir parçayı işaret etse bile o parçanın kendisi arızalı olmayabilir; sensör kaydı çoğu zaman kablo ya da soket kaynaklıdır.
• Akü gerilimi düşükse birden fazla kayıt oluşur; bu nedenle ilk iş akü ve şase ölçümüdür. Akü ve gerilim konusunda kamyon aküsü kaç volt yazımızda bilgi bulunur.

Serviste Eleme Sırası ve Revizyon

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Şikayet koşulları not edilir: soğukta mı sıcakta mı, aralıklı mı sürekli mi, yakıt ya da filtre işlemi yapıldı mı?
2. Akü gerilimi, şase bağlantıları ve marş devri ölçülür.
3. Kontrol ünitelerinin kayıtları silmeden önce okunur ve kaydedilir.
4. Depo, filtre ve yakıt hattı kontrol edilir; hava varsa hat havadan arındırılır.
5. Besleme pompası ve yakıt basıncı ölçülür.
6. Devir sensörleri ve sinyalleri incelenir.
7. Enjektörler ayrı ayrı sınanır; sızdıran ya da yakıt basmayan enjektör belirlenir.
8. Bütün çevre elendikten sonra kontrol ünitesi değerlendirilir.

Enjektör, marş dinamosu ve motor kontrol ünitesi kartı revize edilebilen gruptadır. Gövde sağlamsa iç takım yenilenir ve ünite test edilir; sökülen eski parçanın karşılığında revize ünite verilir. Bu düzeni core takası nasıl çalışır yazımızda anlattık. Katalogda Bosch marş dinamosu 11131631, Volvo ve Renault pompa enjektör 21569191 ve Mercedes motor bilgisayar kartı A0084462840 yer alır.

Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Enjektör ve marş dinamosunda gövdedeki etiket ve bağlantı tarafının göründüğü bir kare çoğu zaman yeterlidir. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz. Hangi kodun satışa esas numara olduğunu parça numarası nasıl okunur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.