Scania EBS Arızası Nedir? EBS Uyarısı mı, APS Uyarısı mı, Ne Yapılır?

Kısa Cevap: EBS Uyarısı Yandı, Araç Ne Olacak?

Karar uyarının rengine, basınca ve frenin hissine göre verilir. EBS'te hava yedek olarak bekler; bu nedenle elektronik bir arıza çoğu zaman aracı frensiz bırakmaz, yalnızca ek korumaları eksiltir.

1. EBS uyarısıyla birlikte kırmızı fren ikazı yanıyor, basınç tutmuyor, frenler geç geliyor ya da araç frende bir yana çekiyorsa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Sarı EBS uyarısı yanıyor, basınç normal doluyor ve frenleme duyarlı ise: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Uyarı bir kez görünüp kayboldu, frenlerde ve basınçta belirti yoksa: İlk fırsatta servise gösterin.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır.

Sarı uyarıyla yürüyen araçta fren havayla çalışır, fakat kilitlenme önleme, yüke göre frenleme ve dorse ile uyum gibi işlevler eksik olabilir. Islak zeminde ve yüklü inişte bu fark hissedilir.

Scania'da EBS Hangi Parçalardan Oluşur?

EBS'te sürücünün pedala bastığı miktar önce elektrik sinyaline çevrilir, sonra modülatörler bu isteği basınca dönüştürür. Sistem şu parçalardan oluşur.

• Kontrol ünitesi. Sistemin kararlarını verir ve arıza kaydını tutar; sahada fren beyni diye anılan parça budur.
• Pedal tarafı. Sürücünün ne kadar fren istediğini hem hava hem elektrik sinyali olarak üretir.
• Aks modülatörleri. Kontrol ünitesinin istediği basıncı fren körüklerine verir. Kataloğumuzda Scania için Knorr-Bremse 486204004 arka aks modülatörü bulunur.
• Tekerlek hız sensörleri. Her tekerleğin dönüş hızını bildirir; kilitlenme önleme bu sinyale dayanır.
• Dorse bağlantısı. Çekici ile dorsenin fren elektroniğini birbirine bağlar.

ABS ile EBS'in farkını ve sahada fren beyni denince hangi ünitenin anlaşıldığını fren beyni nedir yazımızda ayırdık. Scania ailesindeki diğer fren tarafı üniteleri ve kuşak farkı için Scania fren sistemi arızaları yazımızda ayrıntı var.

EBS mi, APS mi? Panelde İki Uyarıyı Ayırmak

Scania'da fren elektroniği ile hava hazırlama ayrı sistemlerdir. Uyarının hangisinden geldiği, bakılacak yeri baştan değiştirir.

APS kompresörün bastığı havayı kurutur, basıncı keser ve devrelere dağıtır; arızası basıncı geç doldurur, depolara su getirir ya da bir devreyi zayıflatır. Düşen basınç ayrıca fren ikazı olarak görünebilir. Bu nedenle EBS uyarısı ile basınç şikayeti birlikte geliyorsa önce basınca bakılır. APS tarafını Scania APS arızası yazımızda tablo halinde verdik.

EBS Uyarısını Yakan Sebepler Tablosu

İlk satır en sık çıkanıdır. Sensör ile dişli çark arasındaki boşluk zamanla açılır ya da çark kirlenir; sinyal bozulur ve uyarı yalnızca belirli hızlarda ya da sarsıntıda gelir. Sensörün kontrolünü ABS sensörü nasıl kontrol edilir yazımızda, modülatör belirtilerini EBS modülatör arızası yazımızda anlattık.

Arıza Kaydı Nasıl Okunur, Silmek Çözüm mü?

EBS uyarısının asıl bilgisi panelde değil, kontrol ünitesinin tuttuğu arıza kaydındadır. Kayıt markanın teşhis cihazıyla ya da ağır vasıtayı destekleyen çok markalı cihazlarla okunur. Kodlar çoğu zaman SPN ve FMI mantığıyla gösterilir; FMI numarası arızanın gerçek bir değerde mi, devrede mi, ünitenin kendisinde mi olduğunu ayırır. Tablosunu SPN ve FMI yazımızda verdik.

• Kayıt silinmeden önce okunur ve kaydedilir; silinen kayıtla birlikte arızanın ne zaman çıktığı bilgisi de gider.
• Sebep giderilmeden silinen kayıt geri gelir; uyarı sönmüş görünür ama arıza sürer.
• Kayıt bir parçayı işaret etse bile o parçanın kendisi arızalı olmayabilir; sensör kaydı çoğu zaman kablo ya da soket kaynaklıdır.
• Uyarı bir anlık gerilim düşmesinden de doğabilir; aküsü zayıf bir araçta kayıt tek başına parçayı suçlamaz.

Panelde hangi işaretin hangi renkle ne anlattığını kamyon arıza lambaları yazımızda, fren ikazlarını panelde fren ikaz lambası yandı yazımızda ayrıca topladık. Dorse bağlıyken yanan uyarı için dorse EBS beyni arızası yazımızda dorse tarafını anlattık.

Serviste Eleme Sırası ve Revizyon

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Uyarının ne zaman geldiği not edilir: kontak açılışında mı, frende mi, belirli hızda mı, dorse bağlıyken mi?
2. Bütün ünitelerin kayıtları silmeden önce okunur ve kaydedilir.
3. Hava basıncı ve dolum süresi ölçülür; basınç sorunu varsa önce o giderilir.
4. Akü gerilimi ve şase bağlantıları ölçülür.
5. Kaydın gösterdiği hız sensörünün boşluğu, soketi ve sinyali kontrol edilir.
6. Modülatör bobinleri ölçülür, basınç altında tepkileri denenir.
7. Pedal tarafının elektrik ve hava çıkışları ayrı ayrı kontrol edilir.
8. Dorse arızasında dorse başka bir çekiciye bağlanarak arızanın taşınıp taşınmadığına bakılır.
9. Bütün çevre elendikten sonra kontrol ünitesi değerlendirilir.

Aks modülatörleri ve dorse kumandaları revize edilebilen gruptadır; gövde sağlamsa iç takım yenilenir ve ünite basınç altında test edilir. Bu işin parça tarafını tamir takımı mı revize ünite mi yazımızda, eski parçanın karşılığında verilen revize ünite düzenini core takası nasıl çalışır yazımızda anlattık.

Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Scania'da eşleştirme için aracın modeli, kuşağı ve şasi numarası numaranın yanında işe yarar. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz. Hangi kodun satışa esas numara olduğunu parça numarası nasıl okunur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.