Kamyon ve Tır Arıza Lambaları: Hangi İşaret Ne Anlama Gelir?

Kısa Cevap: Lamba Yandı, Araç Ne Olacak?

Karar önce renge, sonra eşlik eden belirtiye göre verilir.

1. Kırmızı bir lamba ya da STOP uyarısı yanıyor, özellikle fren, yağ basıncı veya hararet lambasıysa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Sarı bir lamba yanıyor, frenleme duyarlı ve araçta başka belirti yoksa: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Lamba kısa bir süre yanıp söndü ve bir daha görünmediyse: İlk fırsatta servise gösterin.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır.

Kontak açıldığında lambaların çoğunun birkaç saniye yanıp sönmesi normaldir; sistem kendini dener. Sönmesi gereken bir lambanın yanık kalması ya da hiç yanmaması ise ayrıca kontrol edilir.

Önce Renge Bakın: Kırmızı, Sarı, Yeşil

• Kırmızı: emniyeti ya da motoru doğrudan ilgilendiren arıza. Araç güvenli ilk noktada durdurulur.
• Sarı: bir sistem arıza kaydetti ya da bir koruma devre dışı kaldı. Araç çoğu zaman yürür, ama eksik korumayla yürür; ilk fırsatta kontrol ettirilir.
• Yeşil ve mavi: bilgi. Uzun far, sinyal, retarder ya da hız sabitleyici gibi bir sistemin devrede olduğunu gösterir.

Birçok kamyonda kırmızı lambalara eşlik eden ayrı bir STOP uyarısı bulunur. STOP yandığında hangi simge yanarsa yansın araç durdurulur. Fren tarafındaki kırmızı ve sarı ikazları panelde fren ikaz lambası yandı yazımızda ayrıntılı ayırdık.

Arıza Lambaları Tablosu

Aşağıdaki tablo kamyon ve tırlarda en sık görülen lambaları, simgenin tarifini, rengini, anlamını ve yapılacak işi toplar. Simgeler markaya göre küçük farklar gösterebilir.

Tablonun ilk altı satırı beklemeyi kaldırmaz. Yağ basıncı ve hararet lambası motoru, fren lambası ise emniyeti doğrudan ilgilendirir; bu lambalar yanarken sürüşe devam etmek küçük bir arızayı büyük bir hasara çevirir.

Kırmızı Lambalar: Neden Beklenmez?

• Fren lambası basıncın düştüğünü ya da bir fren devresinde arıza olduğunu söyler. Basınç daha da düşerse yaylı frenler kendiliğinden devreye girer ve bu, yolda ani olabilir.
• Yağ basıncı lambası motorun yağsız kaldığını söyler. Dakikalar içinde yatak ve krank hasarı oluşabilir.
• Hararet lambası soğutmanın yetmediğini söyler. Devam edilirse conta ve kapak hasarı görülebilir.
• Şarj lambası akünün dolmadığını söyler. Araç bir süre aküden gider, sonra elektronik üniteler birer birer arıza vermeye başlar.

Basıncın neden düştüğünü hava basıncı düşüyor yazımızda, hararetin sebeplerini araç hararet yapıyor yazımızda, şarj tarafını akü şarj etmiyor yazımızda anlattık.

Sarı Lambalar: Araç Yürür, Ama Koruma Eksiktir

Sarı lamba çoğu zaman aracın hareket etmesine engel değildir, fakat bir korumanın ya da bir işlevin devre dışı kaldığını söyler. En sık görülenler şunlardır.

• ABS ve EBS lambası. Tekerlek kilitlenmesine karşı koruma devre dışı kalmış olabilir; fren havayla çalışmaya devam eder.
• Dorse fren lambası. Dorsenin elektroniği beslenmiyor ya da arıza kaydediyor.
• Motor arıza lambası. Motor kontrol ünitesi bir kayıt tuttu; güç düşüklüğü eşlik edebilir.
• AdBlue lambası. Seviye düşük ya da sistemde arıza var; sürdürülürse motor gücü kısılabilir.
• Şanzıman lambası. Vites değişiminde sorun kaydedildi; çoğu zaman önce hava basıncına bakılır.

ABS ve EBS lambasının arkasındaki üniteleri fren beyni nedir yazımızda ve EBS arıza lambası neden yanar yazımızda, dorse tarafını dorse EBS beyni arızası yazımızda, motor lambasını motor beyni arızası yazımızda, AdBlue lambasını AdBlue arızası yazımızda anlattık.

Markaya Göre Farklar

Simgeler Mercedes, MAN, Volvo, Scania, DAF, İveco, Renault ve Ford Cargo'da büyük ölçüde ortaktır. Farklılık, simgenin yanında çıkan metinde ve arızayı bildiren ünitenin adındadır. Mercedes Actros ve Axor arızayı iki ya da üç harflik ünite kısaltmasıyla, MAN fren kumandası ya da şanzıman kumandası gibi Türkçe mesajlarla, Volvo ve Renault'nun bir kuşağı ise sayısal kodlarla gösterir.

Markalara özgü mesajları Actros arıza kodları yazımızda, MAN arıza mesajları yazımızda, Volvo arıza kodları yazımızda ve Scania APS arızası yazımızda ayrı ayrı açtık. Bütün markalarda geçerli olan kod okuma mantığını ise SPN ve FMI yazımızda anlattık.

Ford Cargo için ayrıntılı tabloyu Ford Cargo arıza lambaları yazımızda, İveco'nun motor uyarısını İveco EDC arızası yazımızda, DAF'ın fren elektroniği uyarısını DAF EBS arızası yazımızda ayrıca anlattık.

Lamba Söndü, Arıza Geçti mi?

Hayır, her zaman değil. Birçok arıza aralıklıdır: gevşek bir soket titreşimde temas kesip kurar, lamba yanar ve söner. Ünite bu arada kaydı tutar. Lambanın sönmesi arızanın o an görünmediğini söyler, geçtiğini değil.

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Lambanın ne zaman yandığı, rengi ve eşlik eden belirti not edilir; mümkünse panel fotoğraflanır.
2. Servis cihazıyla bütün ünitelerin kayıtları okunur ve kaydedilir.
3. Kırmızı lambada önce ilgili değer doğrudan ölçülür: basınç, yağ basıncı, sıcaklık, şarj gerilimi.
4. Sarı lambada kaydın gösterdiği ünitenin soketi, kablosu ve beslemesi kontrol edilir.
5. Sebep giderildikten sonra kayıt silinir, araç denenir ve lambanın geri gelip gelmediğine bakılır.

Lambanın arkasında revize edilebilen bir ünite çıkarsa sıra parçaya gelir. Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz. Hangi kodun satışa esas numara olduğunu parça numarası nasıl okunur yazımızda ayrıntılı anlattık.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.