Kamyon Kompresörü Ne İşe Yarar? Tek Silindirli, Çift Silindirli ve Doğru Eşleştirme

Parça Beklerken Araç Kullanılır mı?

Kompresör arızalandığında araç hava üretemez; bekleyen süre içinde aracın sürülüp sürülmeyeceği, kompresörün ne kadar hava verdiğine bağlıdır.

1. Kompresör hiç hava vermiyor, basınç çalışma seviyesine çıkmıyor, panelde kırmızı basınç ikazı yanıyor ya da kompresörden sert metalik ses geliyorsa: Aracı sürmeyin, çekici çağırın. Aracı güvenli bir yerde durdurun, park frenini çekin, tekerlekleri takozlayın. Servisi araca çağırın ya da aracı çekici ile götürün.
2. Basınç doluyor ama çok geç doluyor, depolardan yağlı su geliyor ya da kompresör yağ atıyorsa: Yeni yola çıkmayın; araç yüksüz ve düz güzergahtan servise götürülür. Rampalı ve yüklü güzergah kullanılmaz.
3. Basınç normal doluyor, yalnızca kompresörün sesi değişti ya da bağlantıda hafif yağ izi var: İlk fırsatta servise gösterin.

Araç durdurulurken her kademede aynı sıra izlenir. Araç düz zemine alınır, park freni çekilir, tekerlekler her iki yönde takozlanır ve vites boşa alınır. Basınç tamamen düşmüş bir araçta yaylı frenler kendiliğinden devreye girer; bu nedenle aracın çekilmesi servis tarafından kurtarma düzeniyle yapılır.

Kamyon Kompresörü Ne İşe Yarar, Nasıl Çalışır?

Kompresör, motordan mekanik tahrik alan bir hava pompasıdır. Çoğu araçta bir ya da iki silindiri vardır; içindeki pistonlar motorla birlikte döner, havayı emer, sıkıştırır ve hava işleme ünitesine basar.

• Tahrik. Çoğu araçta motordan mekanik olarak alınır; motor çalıştığı sürece kompresör döner.
• Hava girişi. Temiz hava motorun hava hattından ya da kendi giriş bağlantısından alınır.
• Yağlama. Birçok araçta kompresör, motorun yağ devresinden beslenir. Bu nedenle kompresör aşınınca yağ hava hattına geçebilir.
• Soğutma. Birçok araçta kafa, motorun soğutma suyuyla soğutulur; sıkıştırma ısı üretir.
• Çıkış. Sıkıştırılmış sıcak hava hava işleme ünitesine gider; orada kurutulur, yağı ve nemi alınır ve devrelere dağıtılır.

Basıncın üst sınırını kompresör kendisi belirlemez. Basınç üst eşiğe ulaştığında sistem kompresörü boşa alır; kompresör dönmeye devam eder ama hava basmaz. Bu yönetim hava işleme ünitesindeki düzenekle yapılır. Havanın devrelere nasıl dağıldığını havalı fren sistemi nasıl çalışır yazımızda anlattık.

Tek Silindirli ve Çift Silindirli Kompresör Farkı

Silindir sayısı, kompresörün birim sürede ürettiği hava miktarını belirler. Hava ihtiyacı aracın donanımına göre değişir: fren devreleri, havalı süspansiyon, retarder ve ek kumandalar toplam hava tüketimini artırır.

Tablodaki ayrım bir tavsiye değil, bir tanımdır. Hangi araca hangi kompresörün takılacağı aracın üreticisi tarafından belirlenir; tek silindirli yerine çift silindirli ya da tersi takmak tercih meselesi değildir. Hava ihtiyacı, bağlantı ölçüleri ve tahrik düzeni aracın modeline bağlıdır. Eşleştirme bu nedenle numara ve şasi numarası üzerinden yapılır.

Doğru Kompresör Nasıl Eşleştirilir?

Kompresör yalnızca bir pompa değildir; motora bağlandığı noktalar da parçanın kimliğidir. Aynı marka ve benzer görünüşlü iki kompresör, bağlantı ölçüsü farkından dolayı birbirinin yerine takılamayabilir.

Bu nedenle kompresörde parça numarası ilk adımdır ama tek başına yetmez. Kompresörün üzerindeki etiketin ve flanş tarafının fotoğrafı, aracın modeli ve şasi numarasıyla birlikte değerlendirilir. Kataloğumuzda Mercedes Euro 6 için Voith A0021304315, Actros MP4 ve MP5 için WABCO 9125140130, ayrıca Voith 14900145712 yer alır; Mercedes Axor çift kafa, Euro 4-5 uyumlu Voith ve İveco için Knorr tek piston gibi uygulamalar da bulunur.

Hangi kodun satışa esas numara olduğu konusunda parça numarası nasıl okunur yazımızı, tamir takımı ile revize ünite arasındaki farkı ise tamir takımı mı revize ünite mi yazımızı okuyabilirsiniz.

Kompresör Arızalandığını Gösteren Belirtiler

Kompresör çoğu zaman sessizce yorulur; ilk belirti hava sisteminin başka yerinde görülür.

• Basınç eskisinden geç doluyor. Kompresörün hava verimi düşmüştür ya da sistemde kaçak vardır; ayrımı hava geç doluyor yazımızda anlattık.
• Hava tanklarından yağ geliyor. Yağ, kompresörden hava hattına geçiyordur. Bu tabloyu kompresör yağ atıyor mu yazımızda ayrıntıladık.
• Kompresör çalışırken sert metalik ses geliyor ya da titreşim artıyor.
• Kompresör bağlantısında yağ ya da soğutma suyu sızıntısı görülüyor.
• Kurutucuda aşırı yağ ve karbon birikimi var; bu da kompresörün yağ geçirdiğini gösterir.

Kompresör ile kurutucu birlikte çalıştığı için, yağ geçişi olan bir araçta kurutucu kartuşu da etkilenir. Kurutucunun ne zaman değiştirileceğini hava kurutucu filtresi ne zaman değişmeli yazımızda anlattık.

Serviste Eleme Sırası ve Revizyon

Aşağıdaki adımlar ehil bir serviste yapılır. Bir bölümü sistem basınçlıyken yürütülür; sökme, rakor açma ve mekanik müdahale ise sistem basıncı boşaltıldıktan sonra yapılır. Buraya yazmamızın sebebi, ustanızla aynı dili konuşabilmeniz.

1. Şikayet not edilir: geç doluyor mu, yağ mı atıyor, ses mi var, basınç hiç çıkmıyor mu?
2. Dolum süresi ölçülür ve statik kayıp izlenir; kaçak varsa kompresör suçlanmadan önce o giderilir.
3. Kompresör çıkış hattı ve kurutucu çıkışı incelenir; yağ ve karbon birikimine bakılır.
4. Motorun yağ basıncı ve soğutma suyu hattı kompresör bağlantısı yönünden kontrol edilir.
5. Kompresör sökülünce kafa, kafa ventilleri ve piston grubunun durumu değerlendirilir.
6. Kompresör değiştirilirse çıkış hattı ve kurutucu kartuşu da kontrol edilir; yağlanmış bir hat, yeni kompresörü kısa sürede aynı duruma getirir.
7. Montaj sonrası dolum süresi ve basınç kaybı yeniden ölçülür.

Kompresör, revize edilebilen ünitelerdendir. Gövde sağlamsa söküm, temizlik, piston grubu ve conta yenilemesi ile ünite yeniden test edilir. Sökülen eski kompresörün karşılığında revize ünite verilir; bu düzeni core takası nasıl çalışır yazımızda anlattık.

Servisiniz numarayı okur ya da kareyi çeker, siz de bunu WhatsApp hattımıza iletirsiniz. Kompresörün etiketini ve flanş tarafını gösteren kareler, aracın modeli ve şasi numarasıyla birlikte işe yarar. Hangisinin doğru numara olduğundan emin değilse gövdedeki bütün kod ve etiketlerin fotoğrafını göndersin, doğrusunu biz ayıralım. Numarayla kataloğumuza arama sayfamızdan da bakabilirsiniz.

Revize ünitelerde garanti fatura tarihinden itibaren 6 aydır, kilometre sınırı yoktur; kapsam ve başvuru yolu garanti sayfamızda yazılıdır.